Permesilo Krea Komunaĵo

Strato Zamenhof 6: Amiens

2019-05-16

El la serio Strato Zamenhof

Vidu pli grandan mapon

Urbo Amiens (ofte esperantigita kiel Amieno) kuŝas apud rivero Somme en la nordo de Francio kaj havas nuntempe ĉirkaŭ cent tridek mil loĝantojn. Rue Zamenhof (1) estas strateto, inter stratoj Octave Tierce kaj Montesquieu.

Rubriko «Tra la mondo esperantista» en la plej grava tiama esperantista gazeto Lingvo Internacia raportis en 1903 pri la starigo de E-grupo en Amiens.(2) La novaĵeto ankaŭ diskonigis la nomon de la honora prezidanto «S-ro Jules Verne, la ĉie konata verkisto de l'Eksterordinariaj Vojaĝoj».

Lingvo Internacia, n-ro 2 (86), februaro 1903, p. 40

Jules Verne estas laŭdire unu el la kreintoj de la sciencfikcia genro kaj la dua verkisto plej tradukita (post Agatha Christie).(3) Ŝajne li ne scipovis la zamenhofan lingvon, sed sufiĉe konis ĝin kaj eĉ «promesis verki romanon kiu pritraktos la temon esperanto»,(4) kiam Charles Tassencourt kaj Joseph Dalfour proponis al li la honoran prezidantecon de la esperanto-grupo de Amiens.

Pri la propagando por esperanto en Amiens daŭre raportis Lingvo Internacia:

En Amiens la gazeto »Memorial d' Amiens« [...] aperis jam la bonegaj artikoloj de S-ro de Grandchamp, pri kiuj ni raportis en majo. — En tiu sama urbo estis la 6. de junio granda festeno Esperantista sub prezido honora de S-ro Jules Verne, kaj efektiva de S-ro Cart. Dum tiu festeno estas donita medalo oferita de Turing-Klubo al S-ro Delfour, kiu faris kurson de Esperanto en la Industria Societo.

Lingvo Internacia, n-ro 6 (90), junio 1903, p. 132

La libro ekverkita de Verne titoliĝis Voyage d'études kaj esperanto rolis kiel la nuran komunikilon inter francoj kaj afrikaj indiĝenoj. «Vilaĝestro “sidas ĉe la tablo de la guberniestro kaj povis aliĝi al la konversacio kiam ĝi fluis en la lingvo Esperanta”».(5)

Tamen, Verne celis pentri optimisman bildon pri la koloniado en la franca Kongo, sed somere 1903 la franca gazetaro ekraportis pri kruelaĵojn en belga Kongo, denoncitajn ĉefe de la brita ĵurnalisto Edmund Dene Morel antaŭ la brita Parlamento.

Verne mortis la 24-an marto 1905.

Lingvo Internacia, n-ro 7 (115), 1 aprilo 1905, p. 165

István Ertl esperantigis kiel Esplorvojaĝo-n (1994) romanfragmenton de Voyage d'études kaj Abel Montagut eĉ «reverkis» hispane la libron (2016).

La E-traduko de István Ertl kaj la verko de Abel Montagut

La esperanto grupo de Amiens perdis sian tutmondkonatan honoran prezidanton, sed daŭrigis sian aktivadon dum pli ol jarcento.

Esperanto-kursanoj en Amiens, 1932

Notoj

(1) Foto de la stratŝildo el tiu ĉi retejo.
(2) Prezenta prelego pri esperanto okazis la 11-an januaro 1903 en la Industria Societo de Amiens.
(3) «Index Traslationum», UNESCO.
(4) Cornelis Helling: «Jules Verne et l’espéranto», Bulletin de la Societé Jules Verne, n-ro 12 (1969), 69–71.
(5) Abel Montagut: «Jules Verne kaj Esperanto (la lasta romano)», Beletra Almanako, n-ro 5 (junio 2009), 78-95 (p. 80). Tiu ĉi interesega eseo de Abel Montagut aperis unue en tri artikoloj ĉe Libera Folio: «Hezito haltigis romanon de Verne pri Esperanto», «Kruelaĵoj en Kongolando malhelpis al Verne verki pri Esperanto» kaj «Verne patro kaj Verne filo: kien Esperanto malaperis?».


Preskaŭ samideanoj

2019-05-13

La okazaĵoj en Katalunio

Du malsamaj vidpunktoj el la Majaj Tagoj. Klaku por pligrandigi kaj legi

Tiuj ĉi supraj artikoloj aperis ambaŭ en esperantlingvaj gazetoj. Ambaŭ periodaĵoj estis eldonitaj en la respublika flanko dum la terura hispana enlanda milito. Samkiel la germana Internacia Bulteno dum la Unua Mondmilito, esperantistoj aperigis plurajn bultenojn por informi eksterlandanojn pere de la internacia lingvo.

Komunisma esperantisto Luis Hernández Lahuerta, kiu jam en 1934 aranĝis la 14-an SAT-kongreson en lia urbo Valencio, antaŭenpusis la ideon eldoni Popola-n Fronto-n. La unua numero publikiĝis la 1-an de novembro 1936 (la milito estis komencinta la 18-an de julio) sub la devizo «Informa bulteno internacia pri hispana lukto kontraŭ la faŝismo». Popola Fronto aperis kiel duonmonata gazeto (6 kaj, tre baldaŭ, 8-paĝa).

Unua numero de <em>Popola Fronto</em> (Biblioteko Molera)

Unua numero de Popola Fronto (Biblioteko Molera)

En marto 1937, Popola Fronto informis pri mortpafado de esperantistoj en Kordobo (Córdoba). La artikolo, «Sango en nia stelo», mirfrapis la internacian esperantistaron kaj okazigis, ke «katolikaj esperantistoj turnis sin rekte al Franco, kiu sekve neis malsimpation al Esperanto».(1)

Popola Fronto, 2-a Jaro, n-ro 9, p. 1 (marto 1937)

Klaku por pligrandigi kaj legi

+ Legu pli...





Beletraĵoj eltrovitaj (1): «La maskfesto de la Ruĝa Morto» (Edgar A. Poe)

2019-02-28

En tiu ĉi nova rubriko aperos kelkaj malnovaj literaturaĵoj, kaj originalaj kaj tradukitaj, kiuj estas malfacile troveblaj rete. Ili iam prisemas movadajn, disvastigajn aŭ alispecajn periodaĵojn.

Tiu ĉi unua ero aperis en Esperanto Internacia,(1) en 1937, sed temas pri represaĵo el Literaturo. Tiun trimonatan revuon, eldonis Brita Literatura kaj Debata Societo en Londono. Aperis 28 kajeroj el januaro-marto 1919 ĝis oktobro-decembro 1924 kun entute 752 paĝoj.(2) Ĝin ĉefredaktis Bernard Long, kaj inter liaj kunlaborantoj estis Charles Edmonds, F. Rickett Shelton kaj Montagu Christie Butler.

La indan elangligon de «The Masque of the Red Death» subskribis Afomo. Tiu kromnomo sendube korespondas al A. Frank Milward. En 1924, eldonejo Hirt el Leipzig publikigis Ses noveloj el Rakontoj de mistero kaj imago, kunigo de jenaj noveloj de la usona verkisto tradukitaj de Milward: «Liĝeja» (Ligeia»), «La ovala portreto» («The Oval Portrait»), «La barelo da amontilado» («The Cask of amontillado»), «Kelkaj vortoj kun mumio» («Some Words with a Mummy»), «La homo, kiu troviĝis eluzita» («The Man That Was Used Up») kaj «La silento, fabelo» («Silence. A Fable»).

Edgar A. Poe: Ses noveloj el Rakontoj de mistero kaj imago

Milward ankaŭ tradukis «La dormanto vekiĝas» («The Sleeper awakes») de H. G. Wells, malutopia romano pri homo kiu dormas ducent tri jaroj kaj li vekiĝas kiel la plej riĉa homo en la mondo pro lia bankaj interezoj. Tamen, la urbo en kiu li vekiĝas estas tute ŝanĝita Londono.

+ Legu pli...

Ceteraj artikoloj (*)

Humaneco aŭ neŭtraleco: la E-gazetaro dum la dua mondmilito (2019-02) eo
Kiam Clark Gable kantis en esperantista lando (2019-02) eo
La Suno Hispana (1) (2018-12) eo
Pri sagoj, bicklistoj kaj esperantistoj (2018-12) eo
De ciclistas, flechas y esperanto (2018-12) es
Kataluna Esperantisto (3) (2018-12) eo
Oni liberecane preskaŭ-kongresas (2015-04) eo
Kiel denaskuloj (2015-02) eo
Esperanto-klavaro por Windows (2015-02) eo
Nomon eternan al ili (2015-01) eo
Esperanto bibliotekoj por la 21-a jarcento (2015-01) eo
Eĉ guto malgranda (2014-12) eo
Esperanto en Argentino (2014-06) eo
Homoj en ruinoj (2014-05) eo
Kvinjara kverko (2014-05) eo
Reklamoj en esperanto (2014-03) eo
El la origino de la suno (2014-02) eo
Du tomboj sur la landlimo (2014-02) eo
Esperanto ĉe MNAC (2014-02) eo
Kataluna Esperantisto (2) (2014-01) eo
Ĉu sportemaj esperantistoj (2014-01) eo
Nova retejo de Biblioteko Molera (2014-01) eo
Esperantistaj bibliotekoj (2014-01) eo
Ni jam pretas! (2013-12) eo
Kataluna Esperantisto (1) (2013-12) eo
Vortoj por Julia (2013-12) eo
Aĉetu, elŝutu, donacu kaj nepre legu E-librojn (2013-12) eo
La unua seria murdisto de la (pra)historio (2013-11) eo
Migrantaj kartoj (postales itinerantes) (2013-10) es
Strato Zamenhof 5: Bruselo (2013-07) eo
Gràcia parolas esperanton (2013-06) eo
Ovoj, laktoj, faruno kaj socia revolucio (2013-05) eo ca
Ofteco de prepozicioj (2013-05) eo
Esperanto en kataluna gazeto Joventut (2013-05) eo
Galopu jam! (2013-05) eo
Hispanaj esperantistoj ekkongresas (2013-05) eo
Esperanto denove rolas ĉe TV3 (2013-04) eo
La esperanta gazetaro dum la 1-a mondmilito (IV) (2013-03) eo
La esperanta gazetaro dum la 1-a mondmilito (III) (2013-03) eo
La esperanta gazetaro dum la 1-a mondmilito (II) (2013-03) eo
La esperanta gazetaro dum la 1-a mondmilito (2013-03) eo
Verda aŭroro (2013-02) eo
Lernolibro dufoje internacia (2013-02) eo
Al la vorto tra la bildo (2013-02) eo
Bravo del Barrio, la reformemulo (2012-12) eo
Feliĉan Zamenhof-tagon (2012-12) eo
Tri jaroj, cent blogeroj (2012-12) eo
Pi y Margall, federalista y esperantista (2011-11) es
«Desas leco felo» (2012-11) es
Català i esperanto, llengües de ciència (2012-11) ca
Esperantista vilaĝo (2012-11) eo
Esperanto a Ràdio Vilafranca (2012-10) ca
Papilia efiko (2012-10) eo
Ĉu vi fajfas esperante (2012-09) eo
125 jaroj de Esperanto (2012-07) eo
El congreso que nunca fue (2012-07) es
Jen la laŭroj (2012-07) eo
Sen skanilo mi skanas (2012-06) eo
Platero kaj ni (2012-06) eo
Biblioteko Ramon Molera Pedrals (2012-05) eo eo
Cikloj kiuj ruladas kun la nomo de nia lingvo (2012-05) eo
La plej fundamenta supo (2012-05) eo
A pesar de todo («Spite ĉio») (2012-05) es
Spite ĉio (2012-05) eo
Gigantoj kaj muelejoj (2012-05) eo
La enigma lingvo de Doktoro X (2012-03) eo
Maria, Klara, Teresa, Marie, Marta (2012-03) eo
Magdalena venkas en la Parko (1909) (2012-02) eo
De la Unua Libro al la Guglo-tradukilo (2012-02) eo
Magdalena, campeón en el Parque (1909) (2012-01) es
«Barcelono kuŝas ankoraŭ apud la Mediteraneo» (1909) (2012-01) eo
Timpo, tampo, tompo (2011-12) eo
Feliĉan Zamenhof-Tagon 2011 (2011-12) eo
Naskiĝas literaturamondo.org (2011-12) eo
Dekdu mil Esperanto-libroj en vian hejmon (2011-11) eo
Samloke antaŭ 103 jaroj (2011-11) eo
Dotze mil títols a casa teva (2011-11) ca
Retkatalogo de Muzeo de Esperanto de Subirats (2011-11) eo
Esperantologio (tra densa mallumo) (2011-10) eo
Mia tajloro estas riĉa (2011-07) eo
Lasta adiaŭo al L. L. Zamenhof (1917) (2011-04) eo
Solidareco kun Japanio (2011-03) eo
Virino kaj esperanto (2011-03) eo
La plej ŝika tosto por esperanto (2011-02) eo
En la katakombo (2011-02) eo
Nova tiparo Zamenhof (2011-02) eo
Esperanto a la malagueña: el curioso libro 36 (1890) (2011-02) es
Esperantujo perdas sian BBC-on (2011-02) eo
Esperantistas en el café Continental (1909) (2010-12) es
#esperanto TT en Esperantujo (2010-12) eo
Feliĉan Zamenhof-tagon (2010-12) eo
La homo kiu en nur du horoj jam povas legi esperante (2010-11) eo
Un esperantista en el Titanic (2010-11) es
Vorto de la tago (palabra del día) (2010-11) eo-es
Neununflanka modernemo (1931) (2010-11) eo
Strato Zamenhof 4: Sant Pau d'Ordal (2010-10) eo
La plej juna tradukistino (2010-10) eo
La traductora más precoz (2010-10) es
Chautauqua, 1909 (2010-10) es
Por vendo en apotekoj (pri la vivo kaj verkaro de Grenkamp) (2010-10) eo
De venta en farmacias (divagación sobre la vida y obra de Grenkamp) (2010-10) es
Nova prezentado de Amics del Museu d'Esperanto de Subirats (2010-10) eo
Congreso Universal en Cuba (2010-07) es
Sin píldoras en vacaciones (memorigilo) (2010-07) es
La enigmática lengua del Doctor X (2010-07) es
Strato Zamenhof 3: Zaragozo (2010-06) eo
Estampas de mayo de 1968 (2010-04) es
De Sant Jordis, quijotes y Don Kiĥoto (2010-04) es
Strato Zamenhof 2: Krakovo (2010-04) es
Alicio en Esperantujo (2010-04) es
Teclado en esperanto en MacOS (2010-04) es
Pri anasoj kaj ananasoj (2010-04) eo
Feliĉan paskon (2010-04) es
Hat-triko, ktp (2010-04) eo
Strato Zamenhof 1: Barcelono (2010-04) eo
Strato Zamenhof (2010-04) eo
Hat-triko, ktp (2010-04) eo
Futbala arto kaj tablofutbalo (2010-04) eo
Petro (2010-03) es
La faraono (2010-02) es
La krucenigmo de Literatura Mondo (1925) (2010-02) es
La Esperantisto (1889-1895) (2010-02) es
Esperanto por aclamación (2010-02) es
El mes de Augusto (2010-02) es
01022010 (2010-02) eo
Capablanca kaj la marŝloĝanto (2010-01) eo
Esperanta programaro (2010-01) es
Sekvonta (persono) (2010-01) es
Esperanto y Shoá (2010-01) es
La biblia verde (2010-01) es-eo
La origino de la spesoj (2010-01) es
Ĉu vi volas lerni esperanton? (2010-01) es
Dos oportunidades perdidas (2009-12) es
El esperanto otra vez en vanguardia (2009-12) es
Ĉapelitaj literoj (2009-12) es
El alfabeto del esperanto (2009-12) es
La liberiĝo de la juĝisto (Ferenc Szilágyi) (2009-12) eo
Aragona Lingvo (E-o-Tago) (2009-12) es
El 150 aniversario de Zamenhof en la red (2009-12) es
TV Esperanto (2009-12) es
Du fotoj (2009-12) eo
Lázar Márkovich (2009-12) es
Ulica Zielona, 6 (2009-12) es
Acte a la Reial Academia de Medicina de Catalunya (2009-12) ca
En la mesa de disección (2009-12) es
Białystok, 1859 (2009-12) es
Presentación (2009-12) es

*Iom post iom mi translokas la artikolaron aperintan en mia blogo Esperantaj Bitoj al tiu ĉi retejo. Intertempe, ĉiuj blogeroj estas ankoraŭ legeblaj tie.

© Javier Guerrero, 2009-2019